Κυρίες και κύριοι

θα ήθελα να ευχαριστήσω στο σημείο αυτό τους ομιλητές μας που μοιράστηκαν μαζί μας προσωπικά βιώματα, ιστορικά γεγονότα, προβληματισμούς και σκέψεις, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον ρόλο και τη στάση της δικαιοσύνης εκείνης της περιόδου, ένα ζήτημα που αξίζει να μελετηθεί και να αποτυπωθεί και περαιτέρω. Ένα ζήτημα που για εμάς, ως Δικαστικό Σώμα, αποτελεί αναγκαία αυτοκριτική απέναντι στον ελληνικό Λαό, στο όνομα του οποίου ασκούμε την εξουσία μας.

Στις ομιλίες που προηγήθηκαν αναδείχθηκαν τα μελανά σημεία του ρόλου των δικαστών, εν ενεργεία και συνταξιούχων, που πρόθυμα συνεργάστηκαν με τη δικτατορία. Αλλά η ιστορία δεν καταγράφει μόνο εκείνους που συμβιβάστηκαν. Καταγράφει και εκείνους που αντιστάθηκαν, που τίμησαν τον όρκο τους και δεν υπέκυψαν στις πιέσεις. Υπερασπίστηκαν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και απέδειξαν ότι η δικαστική ιδιότητα δεν είναι απλώς ένα αξίωμα, αλλά λειτούργημα και ευθύνη.

‘Αλλωστε, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης δεν αποδεικνύεται στις εύκολες στιγμές. Αποδεικνύεται όταν η εξουσία πιέζει, όταν η κοινωνική ή πολιτική συγκυρία απαιτεί τη «σιωπή», όταν η υπεράσπιση της δικαιοσύνης έχει προσωπικό κόστος.

Ένα δικαστής θα πρέπει μονίμως να αναρωτιέται ποια νομιμότητα υπερασπίζεται και υπηρετεί.  Μια νομιμότητα που προστατεύει τον άνθρωπο και την κοινωνική δικαιοσύνη ή μια νομιμότητα που επιβάλλει τον ευτελισμό της ανθρώπινης αξίας και που στο όνομά της συντελούνται οι μεγαλύτερες κοινωνικές αδικίες;  

Η περίοδος της δικτατορίας μας προσέφερε ένα ακόμη πολύτιμο συμπέρασμα. Ότι έρχεται κάποια στιγμή, που ΚΑΙ ο Δικαστής, όπως κάθε άνθρωπος μέσα στην κοινωνία, πρέπει να διαλέξει πλευρά. Αυτό είναι η μεγαλύτερη επιβεβαίωση ότι ο ρόλος του δικαστή δεν πρέπει να ταυτίζεται με τον ρόλο του θεματοφύλακα της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας, αλλά του υπερασπιστή εκείνης της νομιμότητας που υπηρετεί την πραγματική Δικαιοσύνη, την ελευθερία και τον άνθρωπο.

Και αυτή η υποχρέωση δεν εξαντλείται στην αίθουσα του δικαστηρίου.

Στην εποχή που διανύουμε η στάση του Δικαστικού Σώματος, των Δικαστικών Ενώσεων επηρεάζει και στέλνει μηνύματα στην κοινωνία.

Κυρίες και κύριοι,

Εάν αναρωτηθούμε πόσο επίκαιρα είναι τα μηνύματα του Πολυτεχνείου, που τις πύλες του κοσμούσαν τα εμβληματικά αντιιμπεριαλιστικά συνθήματα “έξω οι ΗΠΑ, έξω το ΝΑΤΟ”, και το σύνθημα «ψωμί, παιδεία, ελευθερία»,  αρκεί να στρέψουμε το βλέμμα μας στο τι συμβαίνει σήμερα.

Να δούμε τις πολλαπλές πολεμικές εστίες σε όλη τη γη και την παραβίαση κάθε έννοιας διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου στο όνομα της εύθραυστης ισορροπίας των παγκόσμιων οικονομικών ανταγωνισμών.

Να δούμε την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των λαών, αλλά και την κάθε μορφής καταπίεση που βιώνουν σήμερα οι εργαζόμενοι και η νεολαία, είτε αφορά την κάλυψη των κοινωνικών τους αναγκών είτε τις συνθήκες εργασίας τους, που οδηγούν πολλές φορές στην απώλεια και της ίδιας τους της ζωής.

Ήδη η Ευρώπη, η ήπειρος που γνώρισε τις πιο σκοτεινές στιγμές του φασισμού και του ναζισμού, βρίσκεται αντιμέτωπη με την αναβίωση ακραίων εθνικιστικών, ρατσιστικών και αυταρχικών αντιλήψεων.

Ακροδεξιά και νεοφασιστικά μορφώματα ενισχύουν την παρουσία τους. Η ξενοφοβία και η μισαλλοδοξία επιχειρούν να αποκτήσουν θέση στον δημόσιο λόγο. Η στοχοποίηση της διαφορετικής άποψης και η καλλιέργεια του φόβου χρησιμοποιούνται ως εργαλεία πολιτικής επιρροής.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο φασισμός δεν επιστρέφει πάντοτε με τις ίδιες στολές και τα ίδια σύμβολα. Μπορεί να εμφανίζεται με σύγχρονο προσωπείο, να αξιοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την παραπληροφόρηση, τον κοινωνικό διχασμό και την αγανάκτηση των πολιτών.

Και όταν η κοινωνία αντιληφθεί τον πραγματικό κίνδυνο, μπορεί να είναι ήδη αργά.

Το Πολυτεχνείο μας άφησε ένα βαθύ πολιτικό και ηθικό μήνυμα για τη δική μας ευθύνη για δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και τελικά για το δικαίωμα κάθε ανθρώπου σε μια ζωή στο ύψος των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών και των τεράστιων δυνατοτήτων της εποχής μας.

Η εξέγερση στο Πολυτεχνείο, ως αποτέλεσμα ωρίμανσης της αντιδικτατορικής πάλης, δεν μας επιτρέπει να ξεχνάμε τι υπηρετεί και ποιους εξυπηρετεί η άνοδος του φασισμού.

Η μνήμη του Πολυτεχνείου μας υπενθυμίζει ότι οι λαοί δεν είναι καταδικασμένοι στη μοίρα που τους επιφυλάσσουν όσοι κινούν τα νήματα της οικονομίας ούτε είναι καταδικασμένοι να ψάχνουν «επίδοξους σωτήρες». Μπορούν να γίνουν πρωταγωνιστές της ιστορίας, να αντισταθούν στον πόλεμο, τον φασισμό και την εκμετάλλευση και να κερδίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιάς τους.

Σας ευχαριστούμε και πάλι για τη συμμετοχή και τη συμβολή σας σε αυτή την εκδήλωση.