• slide2
  • slide1
  • slide3
  • slide

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΩΝ 

ΕΙΡΗΝΗΣ ΓΙΑΝΝΑΔΑΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΝΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ

30ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014

 

Κυρίες και Κύριοι προσκεκλημένοι μας σας ευχαριστούμε που ήλθατε

Κυρίες και Κύριοι  δικαστές και εισαγγελείς

Μέχρι σήμερα τουλάχιστον η θεσμική αδυναμία αναγκαίων παρεμβάσεων στα προβλήματα λειτουργίας των δικαστηρίων είναι εξώφθαλμη      

Δεν είναι μόνο  που τα προβλήματα,   δραματικής   έλλειψης  δικαστικών υπαλλήλων ,αξιοπρεπούς στέγασης ,  υλικοτεχνικής υποδομής    ασφάλειας   των δικαστηρίων και άλλα - έχουν επισημανθεί κατά καιρούς-εντείνονται και διευρύνονται

Φαίνεται πως  κανείς δεν είναι σε θέση  να  δώσει λύσεις με όλες τις συνέπειες για την αποτελεσματική λειτουργία των δικαστηρίων.

Η  καθυστέρηση   στην απονομή  Δικαιοσύνης  αποτελεί αντικείμενο  συχνών επικρίσεων  και   δημοσιευμάτων για τις   φορολογικού  κυρίως  αντικειμένου  υποθέσεις  που εκκρεμούν  στα  διοικητικά δικαστήρια   και η κατά προτεραιότητα εκδίκαση τους   δημιουργεί δίκες    δύο ταχυτήτων . Παρενθετικά να σημειωθεί ότι το σύνολο των εκκρεμών υποθέσεων   στα ΔΔ είναι 368.000  στις οποίες  περιλαμβάνονται  και  αυτές που έχουν εκδικαστεί και αναμένεται  η έκδοση απόφασης, Από αυτές φορολογικές είναι   85.520   και όχι  400,000  όπως αναφέρεται  σε  διάφορα δημοσιεύματα.  Και δεν  υπαινίσσομαι ότι οι 85.000 είναι  λίγες,  αλλά  η διαφορά από τις 400.000 είναι  αρκετά μεγάλη. 

Έχουμε τοποθετηθεί   και    άλλες  φορές  στο παρελθόν, αλλά είναι σημαντικό 1.- Να επισημάνουμε την έλλειψη  οποιασδήποτε δομικής άρθρωσης  μεταξύ  των δικαστικών λειτουργών , των δικηγόρων  και των αρμόδιων υπουργείων για το ζήτημα της καθυστέρησης απονομής  της δικαιοσύνης .  2.  Να  υπενθυμίσουμε  ότι   η  απουσία σταθερών κανόνων δικαίου με τη  συνεχή αποσπασματική  και ανορθολογική  νομοθέτηση, σε συνδυασμό  με την   εγγενή αναποτελεσματικότητα των κρατικών  υπηρεσιών που επιδεινώνεται καθημερινά λόγω  και των «εκσυχρονιστικών» μέτρων  για τη  δημόσια διοίκηση  συνεπιφέρουν  την δημιουργία  ολοένα και περισσότερο  νέων  διοικητικών διαφορών . 3.-Να υπογραμμίσουμε ότι με ευθύνη τη κυβέρνησης, που αρνείται την εφαρμογή  δικαστικών  αποφάσεων , τα δικαστήρια  επιβαρύνονται με χιλιάδες υποθέσεις,  για τις οποίες το νομικό ζήτημα έχει λυθεί από ανώτατα δικαστήρια   αμετακλήτως.   Τούτο δε παρά το γεγονός ότι η καθυστέρηση απονομής  της δικαιοσύνης και οι εξ αυτής  συνέπειες έχουν μπει, τόσο στην έκθεση της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής Δικαιοσύνης όσο και  στο λεξιλόγιο του επίσημου πολιτικού λόγου  αλλά και του  ΣΕΒ  τελευταίως , ως  αιτία αδυναμίας προσέλκυσης  επενδύσεων. 

Ακόμα, μολονότι η ελληνική νομοθεσία προβλέπει εναλλακτικές μορφές επίλυσης των διαφορών, όπως  οι ενδικοφανείς διαδικασίες, στην πράξη, φαίνεται να είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες,   ενώ η   συντριπτική πλειονότητα των πολιτών φαίνεται  να επιμένει ότι , παρόλα τα προβλήματα καθυστέρησης  που υπάρχουν  μόνο  στα δικαστήρια  θα μπορέσει τελικά να δικαιωθεί.

Πρέπει να επισημανθεί   ότι και  το προτεινόμενο από το  Υπουργείο Δικαιοσύνης-  χωρίς   προηγούμενη σχετική μελέτη-   προσχέδιο νόμου  γενικευμένων ενδικοφανών  προσφυγών  , σύμφωνα με το οποίο μεταξύ ενεργού διοίκησης  και  διοικητικών δικαστηρίων παρεμβάλλεται  ειδική κατηγορία  οργάνων με οιονεί  δικαστικές αρμοδιότητες  , καθιστά  τη διοικητική διαδικασία περίπλοκη, δυσκίνητη , χρονοβόρα  και δαπανηρή ,και   απομακρύνει τον διοικούμενο από τον φυσικό  δικαστή του. Επί πλέον, δε η πρόβλεψη τέτοιων νέων διοικητικών δομών , αμφίβολης αποτελεσματικότητας,  με  δαπάνη  αρκετών εκατομμυρίων  ευρώ  , κονδύλιο απαγορευτικό για τη λειτουργία της δικαιοσύνης ΄ ουδόλως συνάδει  με την επιτακτική ανάγκη οργάνωσης ενός πλήρους και χωρίς κενά συστήματος δικαστικής προστασίας  αλλά  και    περιστολής των δημοσίων δαπανών . 

 

Κυρίες και Κύριοι

 

Η αντίληψη ότι η Πολιτεία  οφείλει να δρα και να συμμορφώνεται  με τους κανόνες που  η ίδια  έχει θεσπίσει   δοκιμάζεται έντονα στη χώρα μας   τα τελευταία  χρόνια .

Νόμος  ορίζει ότι  το Δημόσιο, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται χωρίς καθυστέρηση προς τις δικαστικές αποφάσεις και να προβαίνουν σε όλες τις ενέργειες που επιβάλλονται για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής και για την εκτέλεση των αποφάσεων.  

 

Τι γίνεται όμως αν   τα δικαστήρια κρίνουν αντισυνταγματικό νόμο με  δημοσιονομικές συνέπειες.    Η εκτελεστική  εξουσία  κατά κανόνα   το  αγνοεί   Και τι γίνεται αν τα δικαστήρια  ακυρώσουν διοικητικές πράξεις ή παραλείψεις   Κατά κανόνα τίποτα . Οι πολίτες όσοι τουλάχιστον έχουν ακόμη  τη οικονομική δυνατότητα αναγκάζονται να   προσφεύγουν στις επιτροπές συμμόρφωσης που η πολιτεία  θεσμοθέτησε  για το λόγο αυτό, αλλά και πάλι  κατά κανόνα  δεν γίνεται τίποτα.  Το Δημόσιο δεν συμμορφώνεται .

 

Δεν υπάρχει αμφιβολία  πως   οτιδήποτε  αφορά την υλοποίηση  των δημοσιονομικών στόχων  είναι αποκλειστικής αρμοδιότητας της νομοθετικής και εκτελεστικής λειτουργίας. Συνέχεται όμως κατ΄ ανάγκη  με  τον συνταγματικό έλεγχο και τον έλεγχο  νομιμότητας   που είναι  έργο της δικαστικής λειτουργίας, η οποία  αποτελεί  αναγκαία συνιστώσα  και αναπόσπαστο στοιχείο  της  αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας  σε όλες τις  δημοκρατικές χώρες

 

Πριν από  λίγο καιρό  όμως  οικονομικοί Υπουργοί    διευκρίνισαν, ότι «η Δικαιοσύνη δεν ασκεί δημοσιονομική πολιτική και ότι «οι δικαστικές αποφάσεις έχουν δημοσιονομικές συνέπειες».  Ο υπαινιγμός  είναι σαφής. Η διάκριση των εξουσιών  είναι δευτερεύουσας σημασίας  μπροστά στους δημοσιονομικούς στόχους  Επι πλέον αναπόφευκτα  ίσως,   η  ιδιαίτερη αυτή νοοτροπία αναπαράγεται  από τα ΜΜΕ. Το συμπέρασμα είναι επίσης  αναπόφευκτο. Η Δικαιοσύνη πρέπει να πάψει να  ασκεί το συνταγματικό της ρόλο και οι έλληνες πολίτες  πρέπει να πάψουν να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη όταν θίγονται οικονομικά έννομα συμφέροντά τους, 

Στην πρόσφατη από 11-6-2014 δημοσιοποίηση της έκθεσης του ΔΝΤ, για τη χώρα μας,  αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι «….Δεν περιμένουμε πια αρνητικές αποφάσεις σχετικά με ειδικά μισθολόγια ή εισφορές επί των ακινήτων. Παρόλα αυτά, εάν υπάρξουν τέτοιες αποφάσεις, έχουμε δεσμευτεί για τη λήψη μέτρων συμψηφισμού.…. Σε άλλο σημείο της έκθεσης επισημαίνεται ότι «Αρνητικοί- δυσμενείς κίνδυνοι περιλαμβάνουν τις δυσμενείς αποφάσεις του Δικαστηρίου σχετικά με περικοπές στο παρελθόν μισθών και εισφορών ιδιοκτησίας,κλπ. Οι αρχές επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να λάβουν αντισταθμιστικά μέτρα, εάν οι αρνητικοί κίνδυνοι υλοποιηθούν».

Σε άρθρο της Βρετανικής  Γκάρντιαν  αναφέρεται ότι «είναι απειλή για τη βοήθεια στην Ελλάδα οι αποφάσεις των δικαστηρίων…». Στο ίδιο άρθρο  φαίνεται να φιλοξενείται δήλωση  ελληνίδας πρώην  Ευρωπαίας Επιτρόπου στην οποία αναφέρεται επί λέξει: «Είναι τρελό τα δικαστήρια να δίνουν εντολές στην κυβέρνηση… Είναι τελείως απίστευτο…»

 

Οι παραπάνω τοποθετήσεις , αντίθετες  με τον  νομικό πολιτισμό μας,  εκφράζουν παραγνώριση και απαξίωση, στην ελληνική δικαιοσύνη  και τις  αποφάσεις  της, αποκαλύπτουν  νοοτροπίες και πρακτικές που δεν συνάδουν με  τη θεμελιώδη αρχή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, αυτή της διάκρισης των λειτουργιών  σε δικαστική, νομοθετική, εκτελεστική, εγείρουν ζητήματα συνταγματικής ασέβειας  στους θεσμούς  και αγνοούν την ελληνική  κοινωνία στο σύνολο της, η οποία  πληρώνει από το υστέρημα της  για να υπάρχουν δικαστήρια στην Ελλάδα .

 

Μια επισκόπηση των δημοσιευμάτων του   τύπου   τον τελευταίο καιρό  αποδεικνύεται  ενδιαφέρουσα και πληροφοριακά πλούσια, καθώς περιέχει σαφείς ενδείξεις σχετικά με τον τρόπο  με τον οποίο   παρουσιάζουν  τους δικαστές στην σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Η πρώτη παρατήρηση που μπορεί να κάνει κανείς  είναι ότι  οι περισσότεροι   αναπαράγουν   μια αρνητική   εικόνα για τους δικαστές. Ωστόσο πρέπει να διευκρινιστεί ότι κατά καιρούς έχουν  δει το φως της δημοσιότητας  και γραπτά κείμενα που κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση  και προσπαθούν να μετριάσουν  την προκατάληψη  και να ενημερώσουν τη κοινή γνώμη  για τη πραγματικότητα στο χώρο των δικαστών.

Το συμπέρασμα πάντως  στο οποίο καταλήγει κανείς από την επισκόπηση  αυτή, είναι ότι επικρατεί  παραπληροφόρηση,  εμπάθεια και σύγχιση   για το ρόλο των δικαστών  αλλά   και τον τρόπο με τον οποίον  καθορίζονται  οι  αποδοχές  τους, , με αποτέλεσμα οι περισσότεροι   να διαθέτουν  σε μεγάλο βαθμό μια  αρνητικά φορτισμένη εικόνα  για τους έλληνες  δικαστές και τις μισθολογικές διεκδικήσεις τους  .Ακόμα και   την κατάσταση που ο κόσμος βιώνει   την αποδίδουν  στους δικαστές  για το λόγο ότι έκριναν συνταγματικό το μνημόνιο  και όχι σε άλλους πιο ρεαλιστικούς λόγους  όπως  π.χ η οικονομική πολιτική  των κυβερνήσεων.

Εξίσου αρνητική είναι η στάση  της εκτελεστικής λειτουργίας,  που  ενισχύει  την  τάση υποτίμησης  των δικαστών  για τις διεκδικήσεις  αυτές,  εκφράζοντας  τη  πεποίθηση  ότι  με την  μερική εφαρμογή των   δικαστικών  αποφάσεων   που τους αφορούν   έχουν  ικανοποιηθεί   περισσότερο απ΄ότι θα έπρεπε, και συνεπώς  νομιμοποιείται να μην εφαρμόσει πλήρως  τις αποφάσεις αυτές. Αντίληψη  που αποτελεί   ελληνικό προνόμιο. Η αντίληψη αυτή και η συνακόλουθη προδιάθεση συμπεριφοράς είναι δηλωτικές του  γιατί απουσιάζει  σήμερα   μια στοιχειώδης γλώσσα   επικοινωνίας   μεταξύ των δικαστικών ενώσεων   και του υπουργείου οικονομικών , το οποίο  απαξιοί  και να απαντήσει  σε  σχετικό αίτημά μας.

Πρόσφατα φιλοξενήσαμε στα δικαστήρια μας  Λετονούς δικαστές   οι οποίοι μας είπαν ότι και στη χώρα τους, όπως  άλλωστε  και σε όλες σχεδόν  τις Ευρωπαϊκες χώρες οι περικοπές στις αποδοχές των δικαστών κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Όταν τους ρωτήσαμε  πως αντιμετωπίστηκε  το θέμα μας απάντησαν ότι τους κάλεσε ο πρωθυπουργός της χώρας τους και συμφώνησαν να εφαρμοστεί η απόφαση  σε ένα χρόνο γιατί υπήρχε αδυναμία άμεσης εφαρμογής. Τα συμπεράσματα δικά σας

Κυρίες και κύριοι 

Οι έλληνες  δικαστές  δεν είναι ανάλγητοι, όπως προσπαθούν  να τους  εμφανίσουν.  Έχουν πλήρη επίγνωση  της θεσμικής τους ευθύνης αλλά και  της  κατάστασης  που οι έλληνες πολίτες βιώνουν   , ίσως και περισσότερο από άλλους  γιατί έρχονται  σε καθημερινή   επαφή με τα προβλήματα τους   και κυρίως γιατί  έχουν τη δυνατότητα να τα  παρατηρούν  απευθείας

Η απαίτηση  των δικαστών να εφαρμοστούν οι δικαστικές αποφάσεις που  αφορούν και αυτούς είναι  σύμφωνη  με το νόμο που η Πολιτεία  έχει θεσπίσει, δεν είναι απειλή για την ελληνική κοινωνία και δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για κοινωνικό αυτοματισμό και  τη  δημιουργία αρνητικών στάσεων και συμπεριφορών απέναντι στους δικαστές.

Η προκατάληψη   όμως,  υπήρχε και θα υπάρχει  επειδή κάποιοι κερδίζουν από την ύπαρξη της . 

Αλήθεια όμως ποιος θα έρθει  να  επενδύσει σε μια χώρα που δικαστικές αποφάσεις θεωρούνται επικίνδυνες, δεν εφαρμόζονται και οι δικαστικοί  λειτουργοί απαξιώνονται 

Η ευθύνη όλων μας για τις  σοβαρές,  καταστροφικές  και κυρίως απρόβλεπτες  συνέπειες για το κράτος δικαίου  στη χώρα μας είναι  οπωσδήποτε  αμφίδρομη και αμοιβαία αλλά σε καμιά περίπτωση   ισομερής  ή ισοβαρής γιατί τελικά την θεσμική ευθύνη την έχουν οι πολιτικοί.

Σας ευχαριστώ πολύ