• slide
  • slide1
  • slide2
  • slide3

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Πανελλήνιο Συνέδριο Λάρισας 7-8/10/2016

Ομιλία της Προέδρου της Ένωσης  Διοικητικών Δικαστών Ειρήνης Γιανναδάκη εκ μέρους όλων των δικαστικών ενώσεων στη Παλαιά Βουλή, για τον εορτασμό της 28ης Επετείου του Αγ. Διονυσίου του Αρεοπαγίτη

Σεβασμιότατοι

Κύριε εκπρόσωπε της  Βουλής των Ελλήνων

Κύριε Υπουργέ της Δικαιοσύνης 

Κύριοι Πρόεδροι των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας

Κυρία Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου

Κυρία Γενική Επίτροπε των Διοικητικών Δικαστηρίων

Κύριε  πρώην Πρωθυπουργέ 

Κύριοι Γενικοί Γραμματείς του Υπουργείου Δικαιοσύνης

 

Κύριε  αντιπρόεδρε  του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών

Κυρίες και Κύριοι δικαστές και εισαγγελείς 

Κυρίες και Κύριοι

 

Οι δικαστικές ενώσεις της χώρας μας σας  ευχαριστούμε  θερμά  που  αποδεχτήκατε  τη πρόσκλησή μας  και  τιμάτε το θεσμό της δικαιοσύνης   με τη σημερινή  παρουσία σας 

Η Αθήνα , τον πολιούχο της οποίας ,  και προστάτη της Δικαιοσύνης, γιορτάζουμε σήμερα υπήρξε χαρακτηριστικό υπόδειγμα λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών 

Η σύνδεση  της έννοιας του νόμου  με τη δημοκρατία  και τη δικαιοσύνη έγινε για πρώτη φορά  από τους  έλληνες της αρχαίας Αθήνας. 

Η υπεροχή του νόμου  ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, η σταθερότητα των νομοθετικών ρυθμίσεων που εγγυάται την βεβαιότητα και την ασφάλεια του  δικαίου, η ισονομία , η  ισότητα και το δίκαιο στην ετυμηγορία, οι έννοιες  της  εξουσίας των δικαστών  και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης  είναι αρχές που σφυρηλατήθηκαν στη πόλη - κράτος της Αρχαίας  Αθήνας.

Ο Σωκράτης  υπερασπίζεται τυφλή υπακοή στους νόμους. Στην αντίθετη περίπτωση  υπονομεύονται τα θεμέλια της πολιτείας.

 

Στη περίφημη προσωποποίηση των νόμων, οι νόμοι διαλεγόμενοι με το Σωκράτη  του  δηλώνουν ότι αν δραπετεύσει  θα τους καταστρέψει  Και αυτό που εννοούν γίνεται σαφέστερο όταν  προσθέτουν  «Νομίζεις ότι  είναι δυνατόν  να υπάρχει  ακόμα και να μην έχει ανατραπεί   εκείνη η πόλη  στην οποία οι αποφάσεις των δικαστηρίων  δεν ισχύουν, αλλά καθίστανται άκυρες και ανατρέπονται»

Mε εντυπωσιακό τρόπο  ο  Δημοσθένης  στο πλαίσιο μιας πολιτικής δίκης  υποστηρίζει  ότι   οι δικαστές οφείλουν στους νόμους  όχι μόνο  την ασφάλεια τους αλλά και την ίδια την εξουσία τους. «Αν θέλετε να δείτε καλά και να ψάξετε  θα ανακαλύψετε  ότι έχετε δύναμη γιατί έχουν οι νόμοι δύναμη .  Ποια είναι η δύναμη τους  Είναι που εσείς τους δίνετε  δύναμη  και τους παρέχετε βοηθούς  σε όποιον τους χρειάζεται . Οι νόμοι λοιπόν  είναι ισχυροί  με την δικιά σας βοήθεια  και εσείς με την δική τους. Πρέπει να τους συμπαραστέκεστε όπως ακριβώς θα   συμπαραστεκόσαστε  στον εαυτό σας  αν αδικείτο» 

Η επιστροφή  στις  αξίες  αυτές που εκφράζονται  με τόσο απλό τρόπο στα δυο αυτά  κείμενα   μας θυμίζει  ότι έτσι απονέμεται  και λειτουργεί στις δημοκρατίες η δικαιοσύνη     

Σε έναν τόπο που οφείλουμε να επαναπροσδιορίσουμε πάρα πολλές έννοιες, η εμπειρία της μικρής  εκείνης  πόλης  των Αθηνών  μας διδάσκει  και αποτελεί  αφετηρία για  προβληματισμό.

Γιατί σ΄αυτή τη χώρα του ήλιου,  ζούμε   πάρα πολύ  στο αντιφέγγισμα  ενός παρελθόντος ένδοξου , περίλαμπρου , αξιοζήλευτου . Εν τούτοις είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε  ποια στοιχεία εκείνου του  μεγαλείου  κατορθώσαμε να κάνουμε κτήμα μας . Η αλήθεια είναι ότι  πρόκειται για ένα μεγαλείο  στο οποίο εμείς , οι τωρινές γενιές  δε είχαμε καμιά συμμετοχή , το οποίο δεν αξιοποιήσαμε έμπρακτα , αλλά το  διεκδικούμε και το καπηλευόμαστε  χωρίς πολύ σεβασμό, μετριοφροσύνη και κατανόηση.

Σήμερα σε μια Ελλάδα που έχει χάσει τον εαυτό της εδώ και καιρό     βλέπουμε να  προτάσσεται  στο πλαίσιο των επειγόντων οικονομικών μέτρων , η εγκατάλειψη  εκείνου του πολιτισμού , τον οποίο  μοιραζόμαστε  με όλους τους   ευρωπαικούς  λαούς ακόμη και με ορισμένους εκτός Ευρώπης

Σήμερα σε μια Ελλάδα, απλωμένη σε άλλα μεγέθη ,   η αρχαία  Αθήνα  αυτό που μας προσφέρει  και μάλιστα πιο επίκαιρα από ποτέ είναι το πρωταρχικό αξίωμα, στο οποίο πρέπει να  στοχεύουμε, που μπορεί ακόμα και σήμερα να μας βοηθήσει . Γιατί η κρίση του νόμου συνυπάρχει με την κρίση της χώρας  μας.  Γιατί η εμφάνιση  μιας περιφρονητικής στάσης προς  το Σύνταγμα τους νόμους  και τους θεσμούς  συμπίπτει με τη  παρακμιακή πορεία του κράτους δικαίου  και των θεσμικών εγγυήσεων  της κοινωνικής συνοχής,   για τα  οποία  παραπονούνται όλοι και  που εκδηλώνονται   με την ακατάσχετη  μνημονιακή  πολυνομία,   τον τρόπο νομοθέτησης, την ποιότητα των νόμων που ψηφίζονται  ,  τον τρόπο εφαρμογής τους αλλά  και  τις συνεχείς επιθέσεις κατά της Δικαιοσύνης  και   την αμφισβήτηση  του θεσμικού ρόλου της,  αδιανόητη για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με παράδοση στον ουσιαστικό και όχι προσχηματικό, σεβασμό των θεσμών

Είναι πια  συνηθισμένο το φαινόμενο επιθέσεων  κατά της δικαιοσύνης, και η  επιλεκτική   κριτική  των δικαστικών  αποφάσεων με τρόπο που αναδεικνύει τάσεις ποδηγέτησης της Δικαιοσύνης, είτε εμμέσως είτε και ευθέως. Υπάρχουν πολλά πρόσφατα παραδείγματα και διαπιστώσεις που το επιβεβαιώνουν.  

Μας υποψιάζονται   ότι  τάχα ονειρευόμαστε ένα κράτος δικαστών.

Εμείς όμως  παρατηρούμε τα μικρά αβέβαια  βήματά μας  στο πεδίο ενός κόσμου βαθειάς κοινωνικοοικονομικής κρίσης   όπου η αποδυνάμωση  του πλαισίου  άσκησης των ατομικών δικαιωμάτων  και η   απουσία  σταθερών κανόνων  δικαίου  φέρνει ίλιγγο.

Μας  παρουσιάζουν ως αυθαίρετους κριτές . 

Εμείς όμως γνωρίζουμε πολύ καλά   την αδικία που βιώνει ο αδύναμος  όταν υφίσταται το νόμο , ενώ βλέπει  τους πιο ισχυρούς  να παρακάμπτουν κάθε κανόνα  βασιζόμενοι  στην ατιμωρησία που ξεπερνά κάθε  όριο  ανοχής. 

Μας καταλογίζουν  ότι εθελοτυφλούμε  μπροστά στο γενικό συμφέρον . 

Εμείς όμως γνωρίζουμε πολύ καλά  το βάρος της ευθύνης που   επωμίζεται  ο δικαστής  όταν καλείται να κρίνει  τη συνταγματικότητα της  νομοθεσίας  εκπλήρωσης  των μνημονιακών στόχων    στο  πλαίσιο  των απαιτήσεων  της κοινωνικοοικονομικής  πραγματικότητας που βιώνουμε.   

Ποιός όμως καταστρέφει  την εμπιστοσύνη στους θεσμούς

Ο δικαστής που έχει  υποχρέωση να   ελέγχει   τη συνταγματικότητα  των νόμων  και  τις πέρα και έξω  από το γράμμα και το πνεύμα του νόμου   εκτροπές  του κρατικού μηχανισμού  και  της   εκτελεστικής λειτουργίας  ή ο πολιτικός,  που αμφισβητώντας συνειδητά   το θεσμικό ρόλο  της δικαιοσύνης  αρνείται   παραβιάζοντας το Σύνταγμα και τους νόμους  να εφαρμόσει  δικαστικές αποφάσεις , επειδή  παρεκκλίνουν  των δημοσιονομικών στόχων  της κυβερνητικής  πολιτικής .

Η λογική  αυτή  βαθύτατα αντιδημοκρατική  τείνει πλέον να προτάσσει πως υπό τις τρέχουσες  οικονομικές συνθήκες είναι απολύτως εύλογη  και αναπόφευκτη η παραγνώριση  της δικαστικής  λειτουργίας,  γιατί οποιαδήποτε άλλη επιλογή  θα ήταν εξ αντικειμένου  ακόμα πιο βλαπτική   αφού θα υπονόμευε  τους μνημονιακούς  δημοσιονομικούς στόχους .  Εδώ παρενθετικά  ας σημειωθεί  ότι η κριτική και  η πρόκληση  κατευθύνεται όχι ενάντια σε πρόσωπα, θα ήταν άλλωστε ανώφελο, αλλά στη νοοτροπία. Αν αλλάξει η νοοτροπία  θα αλλάξει και η συμπεριφορά  Διότι η  σκέψη  προηγείται της  πράξης, η πεποίθηση της δράσης

Οι πολίτες όμως  έχουν το δικαίωμα να εμπιστεύονται το σύστημα της δικαιοσύνης για την ειρήνη και την ασφάλειά τους και καμιά κρίση πάντως δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αποδόμηση των  θεσμών που   συγκροτούν και στηρίζουν  τη  δημοκρατία μας

Κυρίες και κύριοι 

Η εφαρμογή του  νόμου  και ο σεβασμός του δικαίου είναι οι εγγυήσεις της δημοκρατίας μας Μεταθέτοντας το πρόβλημα στη δικαιοσύνη  δημιουργείται σύγχιση ως προς το διακύβευμα . 

Σε περιόδους  γενικευμένης  δυσπραγίας  και κρίσης όπως η σημερινή  ο έλληνας πολίτης  αξιώνει περισσότερο παρά ποτέ   τη τήρηση των συνταγματικών  εγγυήσεων  για την αποτελεσματική άσκηση  των ατομικών του δικαιωμάτων. Αξιώνει  αποτελεσματική δικαστική προστασία   και απέναντι   στην νομοθετική και εκτελεστική λειτουργία.

Και είναι πια κοινός  τόπος  αλλά αξίζει να το  επισημαίνουμε  διαρκώς  ότι  η Δικαιοσύνη  είναι το τελευταίο καταφύγιο του έλληνα πολίτη.  Εμείς διαβεβαιώνομε  όλους τους έλληνες πολίτες ότι γνωρίζουμε   το χρέος  αλλά και την   ευθύνη  μας να   τιμήσουμε το αίτημα του,   και  συναισθανόμαστε ότι  η  ποιότητα ακόμη και ενός δικαστή απεικονίζει την ηθική και πνευματική στάθμη της κοινωνίας, η οποία έχει  επιτακτική ανάγκη από νέα ήθη και νέο όραμα.

Κυρίες και κύριοι 

Η περιφρούρηση  του θεσμού της Δικαιοσύνης δεν είναι μόνο  υπόθεση των λειτουργών της. Είναι υπόθεση όλων μας .Γι αυτό επιτρέψτε μας  να αφιερώσουμε τη σημερινή μέρα σ΄αυτούς  που επιτρέπουν στη Δικαιοσύνη να τιμά το όνομά της  

Σας ευχαριστώ   πολύ